جلب می‌کند. تابلویی که به طرح کلاه قشقایی و خوشه­های طلایی و پر بار گندم، امید دیم­کاران آن سامان، مزین است.

حالا که دیگر خبری از کدخدایان روستاهای ترک‌نشین هفتکل از فریبرز فولادی‌وندا، صیدعلی چهارده چریک، بهروز بهرامی، ابوالفتح چهارده چریک، شکرعلی چهارده چریک، تیمور ایگدر، خیبر هاشم‌پور، قلیچ اصلانی، مرتضی قلی صمیمی، ملا مهرعلی لطیفی، جهانگیر طیبی، مش صفدر شریفی و حاج ولی­خان امیرلو نیست، باید برای گفت‌وگو به میان معتمدان و اعضای شورای روستا و یا دهیاری رفت. پس سراغ «شیرزاد چهرازی» دهیار روستای گزین می‌رویم.

البته در دو نوبت حضورم در روستای گزین با آقای «نور علی طیبی» که بازنشسته راهنمایی و رانندگی است و زندگی در گزین را به شهرنشینی ترجیع داده و سایر آقایان همچون «عبدالرضا لطفی» مدیر سابق دبستان هجرت هفتکل، «حاج قاسم محسنی» از کارکنان جهاد سازندگی، «امیر حسین امیرلو ابوالفتحی» از کارمندان شرکت نفت که خود قصه‌های مهمی در سینه دارند به گفت‌وگو پرداخته‌ام که در مجال دیگری چکیده‌ای از آن سخنان را انتشار می‌دهم.

گزین کجاست؟

روستای گزین، در بخش رغیوه شهرستان هفتکل در استان خوزستان واقع است. بر پایه سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال ۱۳۹۵، جمعیت این روستا برابر با ۲۵۱ نفر (۶۵ خانوار) بوده ‌است. البته جمعیت اصلی روستا را 440 نفر تخمین می‌زنند و آمار 251 نفر را مربوط به دوره خشکسالی می‌دانند. در حال حاضر هم جمعیت روستا در فصول مختلف متغیر است. بر اساس اسناد موجود دهستان گزین در حوالی چشمه سار کولواری و رود دیگری به‌نام دره شور را برای تیره‌های «سکز»، «بدل»، «امیرلو»، «چهرازی» و «شکرلو» اختیار کردند.

وقتی در جای جای روستا ردی از گذشته زدم به نظر می‌رسید که این روستا با داشتن پاسگاه انتظامی، بهداری، مدرسه راهنمایی و فروشگاه مواد غذایی آبادانی بهتری داشته است که اکنون جز خاطره قدیمی­ها از آن کمتر چیزی باقی گذاشته است و برخی حالا همت کرده‌اند تا روستای گزین را در مسیر توسعه متوازن‌تری قرار دهند.

و چرا مهاجرت؟

اما همواره عوامل مختلفی از جمله مسائل اقتصادی، خشکسالی و احساس نیاز به داشتن شغل موجب می‌شود تا گروهی از اقوام مجبور به ترك زندگی خود شوند. مهاجرت‌هایی که گاه جزيی، پراكنده و تدريجی و گاه گروهی انجام می‌شود.

علت مهاجرت ترک‌های قشقایی به مناطق مختلف هرچه که باشد و البته پرداختن به آن در این مجال نمی‌گنجد، اما بر اساس آنچه که روایت‌های تاریخی مستند کرده‌ و یادآور شده‌اند، از ایل قشقایی پنج هزار خانوار به سرزمین بختياری پیوستند و در مناطقی همچون مسجدسليمان، لالی، هفتکل، آغاجاری و آبادان، اهواز و... ساکن شدند که عمليات اكتشاف و استخراج نفت در آن محدوده صورت می‌گرفت. توسعه مناطق نفتي در خوزستان مصادف با بروز قحطي و بيماری‌هاي خانمان سوز در فارس بوده است كه سبب مهاجرت بزرگ ايل قشقايی به اين مناطق شده است.

با دوبار سفر به روستای گزین در میانه «هفتکل» و «نفت‌سفید» متوجه می‌شوم که این روستا پیش­تر با داشتن مردمانی خونگرم و مهمان‌نواز اما با تصمیمات غلط مسئولان شهری و روستایی پیشین رنج توسعه نامتوازن را به جان خریده و از رونق می‌افتد. حتی زمانی که تصمیم می‌گیرند بندی برای رونق روستای گزین ایجاد کنند در محل نامناسبی جانمایی می‌شود.

اقتصاد ناپایدار، کمبود منابع اشتغال محلی مثل آب، مانع از رونق روستا می‌شود. به همین دلیل است که الان بخشی از ساکنین در فصل‌های گرم دام‌هایشان را به جاهای بهتری که آب و خوراک دام باشد می‌برند. از لحاظ اجتماعی بخشی از اهالی مثل بسیاری دیگر از اهالی روستاها، برای فرار از شهر یک خانه در روستا اختیار کرده‌اند تا به آرامشی نسبی در آرامش و سکوت روستا دست پیدا کنند. البته این توسعه نامتوازن که در بالا به آن اشاره شد ربطی به امروز و دیروز ندارد و از دهه‌های پیش آغاز شده است. مثلا برای رشد جمعیت، اشتغال پایداری وجود نداشته است. نیروی جوان این روستا مجبور بودند که برای داشتن شغل و به خصوص به دلیل اینکه بسیاری معتقد بودند که باید زندگی‌شان کارمندی باشد راهی هفتکل، مسجدسلیمان، اهواز، تهران و یا دیگر نقاط کشور می‌شوند.

پیش به سوی توسعه

با «شیرزاد چهرازی»، فرزند روستا، دانش­آموخته مهندسی برق، دهیار 34 ساله روستای گزین، در آرامش شبانه روستا و زیر سفره پر نور ستاره‌های آسمان گزین قدم می‌زنم و ساعاتی را هم کنار تنه‌ای خشک که به آتش گرفته تا سرما را از تن‌مان دور کند درباره کارها انجام شده و اقداماتی که باید انجام شود، گپ می‌زنیم. البته امروزه روستا دارای آب و برق پایداری است و مردم از این نعمت به خوبی برخوردارند.

به شیرزاد می‌گویم از اولین حضورم تا دومین حضور خویش در گزین که مدت زمان زیادی نمی‌گذرد، شاهد اقدامات مفیدی هستم که ایشان با چشمانی پرامید، به احداث پارک کودک، ایجاد ساختمان دهیاری، روشنایی کامل روستا، جدول کشی، تعمیر و بازسازی کنده‌کاری‌های اداره گاز، ارتقای اینترنت به 3جی، بازنگری طرح هادی، حصارکش آرامستان، ساخت حسینیه، نصب گلدسته، زیرسازی معابر و احداث پارک ورزشی اشاره می‌کند.

البته روستای گزین با کمبودهایی هم مواجه است که با پیگیری مستمر و تقویت ارتباط گیری با اداره کل امور روستایی استانداری خوزستان که کوشش‌های ارزنده‌ای دارند می‌توان کمبودهایی نظیر نبود اینترنت 4جی، اماکن ورزشی، لایه رویی بند خاکی، نبود اعتبار از سوی اداره منابع طبیعی برای تبدیل بند خاکی به منطقه گردشگری و ایجاد اشتغال دامداری و کشاورزی و عدم همکاری شرکت نفت با وجود چند حلقه چاه نفت و عبور خط لوله از وسط روستا، احداث خانه فرهنگ را برطرف کرد.

از شیرزاد درباره دفع زباله‌های روستایی می‌پرسم و ایشان یادآور می‌شود: «یک زباله‌دانی در خارج از روستا احداث کردیم که زباله‌ها آنجا تخلیه می‌شود. فضولات حیوانی هم در آن حوالی دپو می‌شود و هر چندماه یک بار اقدام به فروش آن می‌کنیم تا درآمدی برای روستا تامین شود تا امورات روستایی گزین پیش برود. یک مصوبه هم برای تامین ماشین حمل زباله داشته‌ایم که قرار است تا 22 بهمن 1401 تحویل روستای گزین شود که با انجام این کار در جمع‌آوری زباله‌های روستایی تسهیل می‌شود.»

البته وقتی از شیرزاد چهرازی می‌شنوم که زباله‌ها به دلیل اینکه توسط احشام در منطقه بار دیگر موجب آلودگی و نازیبایی نشوند بعد از دپو آتش زده می‌شوند، خم به ابرو می‌آورم و این کار را خطا می‌دانم و درخواست می‌کنم که به سمت تفکیک زباله و تولید کمپست بروند. البته این دهیار تاکید می‌کند: «گزین با برخورداری از چهره‌های فرهیخته و فهیم آرزو دارد و تلاش می‌کند که به سمت روستاهای سبز برود.»

دهیار یادآور می‌شود با توجه به اینکه منطقه «گورکُرد» در مجاورت منطقه حفاظت شده کرایی است، دهیاری روستای گزین با تاکید بر اینکه زمین لازم برای احداث پاسگاه محیط بانی اهدا خواهد شد، از اداره کل حفاظت محیط زیست خوزستان درخواست کرد تا به شرط اشتغال یک یا دو نفر از جوانان روستایی این پاسگاه را برای حفاظت هرچه بیشتر گونه‌های گیاهی و حیوانی احداث کند.

خاطره‌ای که می‌ماند

دیشب در تاریکی جاده راهی گزین شدم و امروز در روشنایی روز در حالی که ترانه‌های گلین، اولای سن، یار سنه قربان، های بیزه گل، لای چیناروم لای، را گوش می‌دهم گزین طلایی را ترک می‌کنم تا خاطره هم‌نشینی با هم استانی‌های ترک قشقایی برای همیشه در ذهنم باقی بماند.