بیش از یک ماه از فعالیت‌های نجات‌بخشی در محوطه جوبجی می‌گذرد اما سازمان آب و برق خوزستان همچنان از ارائه نقشه‌ مسیر و جانمایی پایه‌های کانال خودداری می‌کند. این درحالی است که جوبجی یکی از مهمترین محوطه‌های ایران به‌شمار می‌رود اما نه سازمان میراث‌فرهنگی اقدام به تصویب عرصه و حریم آن کرده و نه ارگان‌هایی چون آب و برق خوزستان حاضر به تغییر مسیر برای انتقال آب هستند.

بیش از دو سال از مذاکرات سازمان آب و برق خوزستان با سازمان میراث‌فرهنگی برای عبور کانال آب از محوطه باستانی جوبجی می‌گذرد. محوطه‌ای که از سال 86 تاکنون آثار ارزشمندی از دل آن یافت شده اما سازمان آب و برق خوزستان بدون توجه به ارزش‌ها‌ و اهمیت‌ محوطه همچنان اصرار بر کانال‌کشی آب از روی عرصه جوبجی به مردم محلی دارد. 

هرچند که سازمان میراث‌فرهنگی و پژوهشکده باستان‌شناسی در این سالها موافقت کامل خود را برای عبور کانال از عرصه محوطه جوبجی اعلام نکردند اما اصرارهای سازمان آب و برق خوزستان کار را به جایی رساند که پژوهشکده‌ باستان‌شناسی ناگزیر هیاتی از باستان‌شناسان را به سرپرستی آرمان شیشه‌گر جهت بررسی و شناسایی به جوبحی اعزام کرد.

چرا عرصه و حریم جوبجی مصوب نمی شود؟

با این حال فعالان و برخی کارشناسان میراث‌فرهنگی خوزستان همچنان به رویکرد میراث‌فرهنگی نسبت به فعالیت‌های عمرانی در محوطه‌های ارزشمندی چون جوبجی انتقاداتی را وارد می‌کنند.

«مجتبی گهستونی با طرح این سوال، چرا با وجود کشف و شناسایی آثار تاریخی مهمی از محوطه باستانی جوبجی عرصه و حریم جوبجی مصوب نمی‌شود گفت: « از سال 86 تاکنون که آثار ارزشمندی از جوبجی در رامهرمز کشف شده اما در این سالها علاوه بر توسعه روستاهای جوبجی و دهیور، کارگاه‌های شن و ماسه، معدن سنگ‌شکن و توسعه کشاورزی اینبار سازمان آب و برق خوزستان درحالی اصرار به عبور کانالی به عرض 40 و طول 140 متر از روی محوطه‌ باستانی جوبجی دارد که عرصه و حریم هنوز ابلاغ نشده است.»

او معتقد است،طبق ضوابط و مقررات عرصه و حریم محوطه باستانی جوبجی رامهرمز، درحالی حفر هر گونه چاه آب، کانال جدید و توسعه و گسترش کانال‌های موجود مطلقا ممنوع اعلام شده که هم‌اکنون ضوابط و مقررات این محوطه در هفت بند مشخص شده ولی به دلیل گم شدن اسناد و مدارک پرونده عرصه و حریم جوبجی در پژوهشکده باستان‌شناسی، تا به امروز این ضوابط مصوب و ابلاغ نشده است.

این درحالی است که سازمان آب و برق به عنوان مجری پروژه سد و کانال‌های پایین‌دست سد رامهرمز در خارج از عرصه، اقدام به حفر کانال‌های متعددی کرده‌ است و اکنون که از دو طرف به محوطه رسیده درخواست دارد که میراث‌فرهنگی با این طرح موافقت کند.

گهستونی می‌گوید: «درحال‌حاضر محقق نشدن مفاد تفاهم‌نامه میان سازمان آب و برق و پژوهشکده باستان‌شناسی سبب شده عملیات بررسی و شناسایی محوطه جوبجی هم به تعویق بیفتد.»

به گفته دبیر انجمن تاریانا، چالش‌هایی از این دست در خوزستان بسیار است و لازم است هماهنگی جدی بین استان و پژوهشکده باستان‌شناسی با راه‌اندازی یک دفتر هماهنگی ایجاد شود. چراکه هم‌اکنون روند رسیدگی پرونده‌ها به‌قدری طولانی است که میراث‌فرهنگی در بسیاری از مواقع نمی‌تواند فعالیت‌های خود را اجرایی کند.

«آرمان شیشه‌گر» سرپرست هیات باستان‌شناسی می‌گوید: «سازمان آب و برق خوزستان پیشتر با عبور کانال آب از رودخانه درحالی به محوطه جوبجی رسیده بود که پژوهشکده به محض اطلاع دستور توقف فعالیت‌های عمرانی‌ این ارگان را صادر کرده بود. اما از آنجایی‌که هیچ راه فنی برای عبور کانال و آبرسانی به مردم محلی وجود نداشت، پژوهشکده باستان‌شناسی مجوز بررسی و شناسایی مسیر کانال را صادر کرد.»

آنطور که شیشه‌گر می‌گوید: «این کانال درحالی قرار است، به‌صورت رو گذر از محوطه عبور داده شود که پایه‌های کانال به عمق یک متر در محوطه جانمایی شده است.»

با این حال به گفته سرپرست هیات باستان‌شناسی جوبجی، هنوز نقشه‌های دقیق و اصلی سازمان آب و برق خوزستان برای عبور کانال از محوطه جوبجی به دست باستان‌شناسان نرسیده و تمام کاوش‌هایی که در این یک ماه اخیر انجام گرفته کاملا بر اساس فرضیات بوده است. 

شیشه‌گر معقتد است، پایه‌های کانال قرار است به عمق یک متر در زمین کار گذاشته شوند و باستان‌شناسان هم باید در همان نقطه به فعالیت و نجات‌بخشی بپردازند تا هیچ اثری از آثار تاریخی باقی نماند اما تا این لحظه سازمان آب و برق از دادن نقشه‌های خود به باستان‌شناسان خودداری کرده است.

درحال‌حاضر پژوهشکده باستان‌شناسی با نوشتن نامه‌‌ از سازمان آب و برق خوزستان خواسته است که نقشه‌های خود را ارائه کند. به گفته سرپرست هیات نجات‌بخشی جوبجی، اگر سازمان آب و برق خوزستان تا سه‌شنبه 5 اسفندماه سال جاری نقشه‌های خود را ارائه نکند، نه‌تنها کاوش در محوطه جوبجی متوقف می‌شود که اجازه فعالیت و عبور کانال نیز به‌طور کامل منتفی خواهد شد.  

+ نوشته شده در سه شنبه 5 اسفند1393ساعت 21:33 توسط مجتبی گهستونی |

تپه باستانی برد کارگر متعلق به دوره عیلام میانه در شوشتر توسط لودرهای مورد آسیب قرار گرفت.

روز چهارشنبه یک منبع خبری آگاه از تخریب تپه "برد کارگر" متعلق به دوره عیلام میانه در شوشتر خبر داد. در این تخریب دو الی سه شیار عمیق توسط شرکت "جهاد نصر خوزستان" که مجری طرح های آبیاری،کانال کشی،سدسازی و... است روی این تپه باستانی ایجاد شده و منجر به آسیب به برخی از داده های فرهنگی این تپه شده است. این اتفاق در حالی رخ داده است که گفته می شود شرکت مذکور مجوز ایجاد کانال برای آبیاری قطره ای را در مساحتی حدود 500 هکتار از اداره میراث فرهنگی شوشتر کسب کرده و پیشروی لودرهای آن به سمت 100 هکتار دیگر بدون مجوز این اداره کل بوده است.

خبرنگار هنرنیوز پس از اطلاع از این موضوع با شریفی-رییس کل یگان حفاظت خوزستان -تماس گرفت که وی ضمن اظهار بی اطلاعی از این موضوع قول پیگیری این اتفاق را در اسرع وقت داد. همچنین چهار محالی-مدیر اداره میراث فرهنگی شوشتر -در گفت و گو با هنرنیوز درباره وقوع این تخریب و دستور توقف عملیات گفت: تپه برد کارگر یک تپه تاریخی است که با ارایه یک استعلام از سوی شرکت جهاد نصر خوزستان ما منطقه مجاز انجام عملیات تا نزدیکی تپه را کاملا برای آنها مشخص کردیم. در حال حاضر نیز یگان حفاظت شهرستان پس از اطلاع از پیشروی این شرکت به سمت این تپه تاریخی در محل حاضر و تذکرات لازم را اعلام کرده است.

وی توضیح داد: اراضی این منطقه جزو زمینهای کشاورزی مردم است که سازمان میراث فرهنگی یکسری ضوابط خاص برای این دسته از زمین ها دارد تا لطمه ای به آثار وارد نشودبنابراین هیچ وقت این اداره کل مجوز حضور در نزدیکی آثار برای کشت و کار یا طرح های عمرانی را صادر نخواهد کرد. او بیان کرد: با توجه به این که آثار مذکور در بیابان هستند ،به دلیل کمبود نیرو و تجهیزات لازم امکان سرکشی مداوم برای میراث فرهنگی شهرستان شوشتر میسر نیست. و گاهی امکان وقوع اتفاقات اینچنینی چندان دور از ذهن نیست. و عملا ممکن است از چشم ما پنهان بماند. چهارمحالی با توجه به این که استعلامات شرکت جهاد نصر خوزستان از اداره کل میراث شوشتر موجود است، اظهار کرد: ما نقشه و حوزه فعالیت را کاملا برای این شرکت مشخص کرده ایم.

وی درباره صحت این موضوع که شرکت مذکور 100 هکتار بیشتر از حد مجاز در این اراضی پیشروی کرده است ،گفت: آنها در کل زمینهای کشاورزی روستا امکان فعالیت دارند و مساله ای نیست اما مجوز اداره کل میراث فرهنگی براساس محدوده آثار تاریخی صادر می شود و فقط در نزدیکی این آثار مجاز به انجام فعالیت نیستند.

مدیر میراث فرهنگی شوشتر با تاکید بر این که هیچ گونه مسامحه ای با متخلفان و تخریبگران آثار تاریخی که از محدوده مجاز تخلف کنند؛ وجود ندارد، گفت:نیروهای یگان در مکان حاضر و تذکرات لازم داده شده است. پیش از این نیز چندین بار کار این شرکت متوقف شده است چرا که قبلا مجوز انجام این عملیات را نداشتند اما پس از استعلام و تعیین محدوده مجاز ،فعالیت بلامانع اعلام شده است. اکنون نیز نیروی یگان اعلام کرده ما اقدامی مبنی بر تخریب ندیدیم اما تذکرات لازم را اعلام کردیم. او تاکید کرد: همچنین باستان شناس اداره کل را جهت بررسی بیشتر به محل روانه خواهیم کرد.

وی تشریح کرد: برد کارگر چند سال پیش مورد دستبرد قاچاقچیان قرار گرفت. آنها سنگی را که به نظر ستون می آمد به گمان پیدا کردن گنج منهدم کردند و در حال حاضرتپه ماهیت فیزیکی ندارد و فقط یک محوطه عیلامی است.

چهارمحالی با اشاره به این که حفاری غیر مجازدر این منطقه زیاد صورت می گیرد، افزود: متاسفانه ما فقط 10 نیروی یگان حفاظت برای محدوده ای از کیارس شهرستان گتوند تا بند قیر شوشتر داریم و کمبود نیرو و تجهیزات میراث فرهنگی شوشتر را با مشکلات روبه رو می کند.

+ نوشته شده در شنبه 2 اسفند1393ساعت 21:10 توسط مجتبی گهستونی |

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان از اجرای نقالی «منم آرش» توسط زوج نقال خوزستانی در جوار آرامگاه فردوسی به مناسبت جشن راهنمایان گردشگری ایران خبر داد.

مجتبی گهستونی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: جشن راهنمایان گردشگری ایران هر ساله به مناسبت ۲۱ فوریه روز جهانی راهنمایان گردشگری همزمان با سراسر در دنیا در ایران برگزار می شود.

وی افزود: هر ساله یكی از استان های كشور میزبانی این جشن را برعهده دارد كه بر همین اساس، امسال استان خراسان رضوی میزبان هشتمین دوره برگزاری این جشن در كشور است.

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان عنوان كرد: امسال نمایندگان راهنمایان گردشگری استان خوزستان از سوی انجمن صنفی راهنمایان گردشگری خوزستان با یك ویژه برنامه خاص در این جشن حضور پیدا كردند كه آن هم اجرای نقالی توسط زوج نقال و شاهنامه خوان استان خوزستان در جوار بارگاه ابوالقاسم فردوسی در استان خراسان رضوی بود.

گهستونی ادامه داد: «اردوان بیرگانی» و «مهرانگیز قلاوند» دو هنرمند بازیگر و كارگردان از شهرستان مسجدسلیمان هستند كه با اجرای نقالی «منم آرش» مورد استقبال بازدیدكنندگان و جمعیت راهنمایان گردشگری حاضر در این گردهمایی قرار گرفتند.

وی در خصوص این نقالی توضیح داد: نقالی «منم آرش» یك كار حماسی است كه به مناسبت پاسداشت حكیم ابوالقاسم فردوسی برای نخستین بار در هشتمین جشن راهنمایان گردشگری ایران اجرا شد.

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی عنوان كرد: این زوج هنرمند خوزستانی پیش از این نیز با آثاری همچون «رزم گردآفرید»، «عروسی رستم و اسفندیار» و «سردار كوچك» در همایش ها، سمینارها و فستیوال های مختلف اجرای برنامه داشته اند و به همین سبب لقب «زوج نقال و شاهنامه خوان ایران» را به خود اختصاص داده اند.

به گزارش خبرنگار مهر، جشن راهنمایان گردشگری هر ساله همزمان با ۲۱ فوریه در دنیا برگزار می شود و در ایران نیز این جشن هر سال به همین مناسبت توسط راهنمایان گردشگری ایران و با حضور نخبه ها و فعالان گردشگری و به میزبانی یكی از استان های كشور برگزار می شود كه استان خوزستان در سال ۹۰ میزبان پنجمین دوره آن و امسال نیز استان خراسان رضوری پذیرای میهمانان هشتمین سال برگزاری آن است.

هر ساله انجمن صنفی راهنمایان گردشگری خوزستان با حضور و مشارکت فعالانه خود در این رویدار ملی شرکت می کند.

در همین خصوص رییس انجمن صنفی راهنمایان گردشگری خوزستان از حضور راهنمایان گردشگری خوزستان در هشتمین جشن جهانی راهنمایان گردشگری در مشهد خبر داد.

سوسن جهرمی بیان کرد: ​امسال در مشهد جشن جهانی راهنمایان گردشگری به مدت چهار روز برپا می‌شود که یک روز از سال‌های گذشته بیشتر است. در این جشن تقریبا 700 نفر از راهنمایان گردشگری سراسر ایران حضور دارند. در این جشن راهنمایان گردشگری خوزستان می‌توانند با راهنمایان گردشگری سراسر کشور تعامل برقرار کنند و ارتباط داشته باشند.

رییس انجمن صنفی راهنمایان گردشگری خوزستان خاطرنشان کرد: یکی از دستاوردهای مهم این جشن برای خوزستان معرفی استان خوزستان در آن جا است. ما در بروشورهایمان به معرفی جاذبه‌های گردشگری همچون خانه​های سنتی و تاریخی، سایت​های گردشگری و ثبت جهانی، رستوران​ها، مناطق طبیعی و تاریخی و شهرهایی که کمتر معرفی شده​اند می​پردازیم.

+ نوشته شده در پنجشنبه 30 بهمن1393ساعت 2:24 توسط مجتبی گهستونی |

http://www.chn.ir/Images/News/Larg_Pic/20-11-1393/IMAGE635591012078593150.jpg

زمزمه‌های ساخت پل ششم در کنار یکی از مهمترین پل‌های ساسانی ایران درحالی قوت گرفته که شنیده می‌شود، یک پل بزرگ قرار است در کنار بافت تاریخی و پل ساسانی‌ دزفول احداث شود. فعالان و کارشناسان میراث‌فرهنگی معتقدند، دزفول با داشتن پل‌های آبی ـ تاریخی می‌تواند به پرونده سازه‌های آبی ـ تاریخی خوزستان الحاق شود که درصورت ساخت پل ششم، الحاق پل‌های ساسانی دزفول به پرونده ثبت جهانی را ناممکن می‌کند.

شهرداری دزفول به‌منظور کاهش ترافیک شهری قرار است پل ششم را در کنار یکی از قدیمی‌ترین پل‌های ساسانی ایران احداث کند. هرچند احداث این پل هنوز به مرحله اجرا نرسیده و در حد یک طرح مطرح شده است اما فعالان و کارشناسان میراث‌فرهنگی معتقدند، دزفول از مهمترین بافت‌های تاریخی کشور محسوب می‌شود و ساخت پل روی رودخانه دز و در کنار پل ساسانی دزفول نه‌تنها منظر فرهنگی آن را برهم می‌ریزد که پرونده الحاقی سازه‌های آبی ـ تاریخی خوزستان را به حاشیه می‌برد.

به‌گزارش CHN، پل ساسانی دزفول یکی از قدیمی‌ترین پل‌های ساسانی ایران به‌شمار می‌رود که تا چند سال پیش حتی از روی آن خودرو عبور می‌کرد هرچند که این خودروها جای خود را به عابر پیاده داده‌اند تا از تخریب‌ بیشتر در امان بماند اما شنیده شده که شهرداری طرحی در دست اجرا دارد که سرنوشت این پل ساسانی را به محاق می‌برد.

«مجتبی‌ گهستونی» دبیر انجمن تاریانا خوزستان با بیان اینکه شهرداری دزفول دستور ساخت پل ششم در کنار پل ساسانی دزفول را در دست اجرا دارد به خبرگزاری میراث‌فرهنگی گفت: «قرار است پل ششم روی رودخانه دز در شهر دزفول ساخته شود. این پل که از خیابان شهید منتظری در شرق به خیابان بهشت‌علی در غرب منتهی می‌شود توسط مشاور جانمایی شده است.»

این فعال میراث‌فرهنگی خوزستان معتقد است، شهرداری دزفول درحالی با هدف کاهش ترافیک از بافت مرکزی و تاریخی شهر اصرار به ساخت پل ششم دارد که به‌طور قانونی احداث هر سازه‌ای در کنار یک اثر تاریخی باید مجوز و استعلام از میراث‌فرهنگی را داشته باشد.

این درحالی است که شهر تاریخی دزفول یکی از مهمترین شهرهای تاریخی ایران محسوب می‌شود و به شهر آجر معروف است. به‌گونه‌ای ساخت پل ششم نه‌تنها مشکلات و تبعات مختلفی را در منظر فرهنگی شهر بوجود می‌اورد که می‌تواند در الحاق پرونده ثبتی سازه‌های آبی ـ تاریخی خوزستان مشکلاتی ایجاد کند.

گهستونی می‌گوید: «اهالی دزفول درصدد آن هستند که پل ساسانی دزفول معروف به آسیاب‌های دزفول را به پرونده سازه‌های آبی ـ تاریخی خوزستان الحاق کنند اما اگر این پل ساخته شود قطعا ثبت جهانی پل‌های ساسانی دزفول را تحت‌شعاع قرار دهد. از سوی دیگر، بافت تاریخی دزفول را یک بافت ارگانیک تشکیل می‌دهد که در حاشیه رودخانه شکل گرفته که ساخت چنین پلی می‌تواند بافت را از یکنواختی خارج کند و منظر آن را برهم بریزد.»

دبیر انجمن تاریانا با پیشنهاد اینکه پل ششم می‌تواند خارج از فضای بافت تاریخی دزفول ساخته شود تاکید کرد: «مشکلات ترافیکی همیشه یکی از بزرگترین مشکلات شهری بوده است بنابراین شهرداری دزفول می‌تواند با جانمایی این پل در جنوب شهر احداث این پل را در دستور کار قرار دهد.»

به گفته گهستونی، پروژه‌های بزرگ باید از پیوست فرهنگی برخوردار باشند و تحت هیچ شرایطی نباید منظر و حریم آثار تاریخی و فرهنگی را مخدوش کنند.

+ نوشته شده در سه شنبه 21 بهمن1393ساعت 17:8 توسط مجتبی گهستونی |

دکتر آرمان شیشه گر، عضو هیئت علمی پژوهشکده باستان شناسی و سرپرست هیات کاوش محوطه باستانی جوبجی در همایش "کشف آرامگاه دو بانوی عیلامی در جوبجی رامهرمز" که توسط انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان عصر روز یک شنبه 19 بهمن برگزار شد درباره دستاوردهای تحقیقاتی در فصل اول و دوم کاوش سخرانی کرد. 

در اردیبهشت ماه سال 1386 آرامگاهی از دورة عیلام نو، به طور اتفاقی هنگام حفر کانال آب بین دو روستای جوبَجی و ده یور در 7 کیلومتری جنوب شرقی رامهرمز در استان خوزستان ،کشف و عمدة آن تخریب شد. کاوش نجات بخشی آن بلافاصله به سرپرستی آرمان شیشه گر، عضو هیئت علمی پژوهشکدة باستان شناسی، صورت گرفت.   

دکتر شیشه گر در این همایش گفت: آرامگاه سازه ای سنگی و مستطیل شکل است که با لاشه سنگهای لوحی به اندازه های گوناگون بزرگترین سنگ موجود 56 در 11 سانتی متر با ملات گل و گچ و شن ریز و درشت، درون ساختار طبیعی محل درون سنگهای ریز و درشت رودخانه ای و بر فراز رودخانة اعلی، حفر شده است.

وی افزود: درازای آرامگاه بین 450 سانتی متر و پهنای آن بین 220 تا 230 سانتی متر است و دیواره های آن پس از حدود 60 سانتی متر بلندا که شامل شش رج سنگ چین می شود به طور پلکانی خیز گرفته و تشکیل تاقی را داده که یا هلالی بوده و یا با تخته سنگهای بزرگ و مسطح پوشیده شده بوده است. 

عضو هیت علمی پژوهشکده باستان شناسی بیان کرد: در این آرامگاه دو تابوت مفرغی با رأس هلالی قرار داشت. بر پایة مطالعات انسان شناسی، بقایای استخوانهای انسانی درون تابوتها به دو فرد مؤنث تعلق داشته اند. این دو فرد یکی کمتر از هفده سال داشته که در تابوت شرقی آرمیده و دیگری بین سی تا سی و پنج سال داشته و در تابوت غربی مدفون بوده است و به احتمال زیاد از خاندان شاهی عیلامی هستند زیرا که به همراه آنها دو حلقة زرین وجود داشت که بر پایة مطالعات زبان شناسی، نوشته ای به خط میخی و به زبان عیلامی و به سبک عیلام نو به نام  شوتور نَهونته پسر ایندَدَ و دیگری، نام ( لَ- اَر- نَ )، که احتمالاً نامی زنانه است، برخود دارند. همچنین بر نگین مرکزی عقیق پشت یک دستبند زرین ملیله کاری و مرصّـع دیگر نیز نام زنانه، ( اَ- نـی- نـو- مَ )، حک شده است.

این باستان شناس درباره ارزش های هنری مکشوفات آرامگاه دو بانوی عیلامی گفت: گورنهاده های هنری و ارزشمندی که در این آرامگاه قرار داشته شامل زیورهای زرین به شکل دسته خنجر، حلقه، بازوبند دستبند، النگو، گل سینه، انواع پولک و دگمه، مُهره و آویز و گوشواره، موبند و گردنبند و حلقة انگشتری است. ظروف سیمین ومفرغی به ویژه ظروف آیینی با پیکرک زن - ایزد بانو با دم ماهی و آتشدان با پایه هایی به شکل گوساله و اسب و دسته ای به شکل تندیس یک زن از مفرغ، انواع مهره های سنگی و ظروف سفالی و سنگی، برخی آثار آهنی از جمله تیغه خنجر و چند اثر ساخته شده از قیر طبیعی و آثاری ازعاج یا شاخ حیوان ویژة نوعی بازی شبیه تخته نرد هستند. تنها مُهر به دست آمده در این آرامگاه، یک مُهر سوسکی شکل از جنس بدل چینی سفید با نقش کنده انسانی کاملاً انتزاعی است.   

دکتر آرمان شیشه گر درباره نمونه های مشابه کشف شده اظهار داشت: این آرامگاه را می توان با آرامگاه ارجان در بهبهان و تابوتها را با نمونه هایی که در شوش و زیویه و چوبتراش و نیز در اور و نمرود در میانرودان و در آناتولیترکیه به دست آمده اند و تاریخی از سدة 8 تا احتمالاً سلوکی یا اشکانی- الیمائی را می توان برای آنها فرض کرد، مقایسه کرد.

وی در ادامه با اشاره به اینکه این دوبانوی عیلامی متعلق به چه خاندانی بوده اند گفت: می توان این آرامگاه را متعلق به دو بانوی عیلامی از خاندان شاهی به نام شوتور نهونته پسر ایندد دانست. دوم آنکه این شاه در دوره عیلام نو مرحلة 3 ب (در زمانی بین سالهای 585 تا 539 پ.م می زیسته و گستره حکومت او در بخشهای شرقی خوزستان از ایذه تا رامهرمز و حتی تا بهبهان و مناطقی از غرب استان کهگیلویه و بویراحمد امروزی می توانسته باشد. سوم آنکه همانگونه که کاوش در ارجان این فرض را پیش آورده که شهری به نام هیدلو که یکی از شهرهای عیلام نو بوده ممکن است با ارجان مطابقت داشته باشد همین فرض را هم می توان در مورد جوبجی مطرح کرد.

دکتر شیشه گر افزود: ناگفته نماند که پژوهشگران متعددی در باره محل هیدلو برپایه سالنامه های آشوری که آن را  نواحی کوهستانی دور دست سرزمین عیلام معرفی کرده اند نظر داده اند در این سالنامه ها، این شهر همراه با شهرهای شوش و مَدَکتو به عنوان مراکز شهرنشینی اصلی در دورة عیلام نو یاد شده اند و وقایعی که در یورشهای مکرر آشوربنی پَل به عیلام در نیمه های سده 7 پ.م، در این شهرها روی داده است، در آنها شرح داده شده اند. یورشهایی که به تدریج حکومت یکپارچة عیلام را متلاشی و تجزیه کرد و آبرومندی سیاسی عیلام را کاهش داد و کشمکشهای خانگی را شدت داد. ظاهراً هیدَلو پس از پیروزی نخست آشوربنی َپل بر عیلام پناهگاه شاهزادگان عیلامی، به فراسوی مرزهای غربی عیلام شد و پس از آن نیز در طول این دست اندازیها، هیدَلو همواره محل فرار و نیز شورش شاهان منطقه از جمله شاهان مَدَکتو بوده است و آشوربنی َپل در هر لشکرکشی به سرکوب و جایگزینی شاهانی که در هیدَلو، مَدَکتو و شوش گمارده بود، پرداخته است. 

وی درباره تاریخ انجام گمانه زنی های باستان شناسی در محوطه جوبجی بیان کرد: در سال 1388 به منظور تعیین عرصه و حریم صورت گرفت و چند محوطه بین روستای جوبجی و دهیور به طور جداگانه گمانه زنی، نامگذاری و برای آنها عرصه و حریم در نظر گرفته شد. بدین ترتیب گذشته از آثار دوره های عیلام میانی و نو آثار دوره اشکانی و اسلامی که امتداد و گستره آنها از سوی شرق به غرب از دوره پیش از اسلام تا اسلامی بود شناسائی شدند.

دکتر آرمان شیشه گر درباره دلیل انجام فصل دوم کاوش گفت: کاوش فصل دوم به درخواست سازمان آب و برق استان خوزستان است که برای گذر کانال روگذر آب به فاصله حدود 300 متری غرب آرامگاه انجام می شود. هنوز این کاوش به کشف هیچگونه سازه یا ساختار معماری و یا گورستان منجر نشده و فقط ما در میان لایه های رسوبی با انبوه سفالینه و تعداد اندکی قطعات شیشه دوره اشکانی روبرو هستیم که پس از پایان کاوش می توان در مورد نتایج آن اطلاع رسانی کرد.

در همایش "کشف آرامگاه دو بانوی عیلامی در جوبجی رامهرمز"، مجتبی گهستونی دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان گفت: شرایط محوطه های تاریخی شهرستان رامهرمز بسیار نابه سامان است. این محوطه ها یا دچار تعرض های انسانی همچون حفاری غیر مجاز هستند و یا بخشی از پروژه های عمرانی اقدام به تعرض می کنند.

گهستونی افزود: محوطه جوبجی را اگر دوستداردان میراث فرهنگی اطلاع رسانی نمی کردند و رسانه ها پوشش نمی دادند سرنوشت نامعلومی داشت. لذا این محوطه با توجه به اهمیتش، برای رسانه ها از حساسیت بسیار بالایی برخوردار است. انتظار می رود که کلیه ارگانها به خصوص میراث فرهنگی نسبت به اعمال قوانین برای جلوگیری از هرگونه تعرض به محوطه های باستانی کوتاهی نکنند. 

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان اظهار یادآور شد: از سال 1388 تعیین عرصه و حریم جوبجی انجام شده است ولی تاکنون نسبت تصویب آن در پژوهشکده باستان شناسی اقدام نشده است. لذا با توجه به اعمال تعرض های مختلف در عرصه و همچنین گستردگی روستاهایی که در محدوده قرار دارند لازم است که هرچه سریع تر نسبت به تصویب و ابلاغ تعیین عرصه و حریم اقدامات لازم صورت بگیرد.

 در بخشی از این همایش احسان بارانی سرپرست اداره میراث فرهنگی رامهرمز و منصور معتمدی رئیس انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاشار رامهرمز به بیان دیدگاههای خود پرداختند. 

+ نوشته شده در دوشنبه 20 بهمن1393ساعت 14:59 توسط مجتبی گهستونی |

رئیس انجمن دوستداران میراث فرهنگی  تاریانا خوزستان گفت: ساختن پل بر ميدان چهارشير حريم منظری اين اثر تاریخی را به خطر مي​اندازد.

سعيد محمدپور خاطرنشان كرد: ​ميدان چهارشير يكي از ميدان​هاي تاريخي و ثبت ملي اهواز است. موقعيت قرارگيري آن‌ها به گونه‌اي است كه از نقطه​اي كه به این میدان تاریخی نگاه كنيد اين شيرها ديده مي‌شوند اما با احداث پل بر روي اين ميدان تاريخي حريم منظري آن از بين مي‌رود.

وي با بیان این که ما قانونی به نام پيوست فرهنگي داريم كه طبق اين قانون پروژه​هاي بزرگ بايد پيوست فرهنگي داشته باشند تصریح کرد: متاسفانه پروژه ساخت پل بر روي ميدان چهارشير اهواز پيوست فرهنگي ندارد و آثار فرهنگي محدوده خودش را تعريف نكرده است. تعريف و شناسايي آثار تاريخي يكي از كارهايي است كه در پيوست فرهنگي انجام مي‌شود.

او ادامه داد:........ 


ادامه مطلب
+ نوشته شده در دوشنبه 20 بهمن1393ساعت 14:18 توسط مجتبی گهستونی |

مسجد تاریخی توحید به‌عنوان یکی از مساجد ثبتی اهواز درحالی دستخوش مداخلات شهرداری اهواز شد که پیشتر دوستداران میراث‌فرهنگی از ساخت و سازهای نامناسب گله کرده بودند. درحال‌حاضر شهرداری اهواز قرار است پروژه نماسازی دیوار مسجد را با سنگ گرانیت انجام دهد.

عدم استعلام از اداره کل میراث فرهنگی خوزستان و اعتراض دوستداران میراث فرهنگی باعث شد تا نماسازی دیوار مسجد تاریخی توحید (بیگدلی) اهواز متوقف شود.

به‌گزارش CHN، هفته گذشته درحالی نماسازی دیوار مسجد تاریخی توحید (بیگدلی) اهواز آغاز شد که پیشتر دوستداران میراث فرهنگی از ساخت و سازهای نامتناسب انتقاده کرده بودند. این درحالی است که این مسجد تاریخی و در فهرست آثار ملی کشور قرار دارد.»

«مجتبی گهستونی»سخنگو و دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان در این رابطه گفت: «با اینکه مدیر اداره میراث فرهنگی خوزستان دستور پیگیری لازم در این خصوص را صادر کرده است و مسئولین سازمان زیباسازی شهرداری در پاسخ به پیگیری‌های فعالان میراث‌فرهنگی وعده‌ داده‌اند که پروژه نماسازی دیوار مسجد با سنگ گرانیت را متوقف کنند اما این اقدام تا این لحظه عملی نشده است.»

او گفت: «مسئولان شهرداری نه‌تنها به تذکرات میراث فرهنگی اهمیتی نداده‌اند که علی‌رغم جلوگیری نیروهای یگان حفاظت از فعالیت‌ها، باز هم پس از ترک نیروهای یگان حفاظت در محل حاضر شده و اقدام به ساخت و ساز کردند.»

 آنطور که گهستونی می‌گوید، رعایت نکردن ضوابط میراث‌فرهنگی توسط شهرداری تا جایی پیش رفت که ظهر سه شنبه اداره کل میراث فرهنگی بنا به خواسته دوستداران میراث فرهنگی و البته وظیفه قانونی خود اقدام به طرح شکایت کرد. 

 دبیر انجمن تاریانا می‌گوید، هیت امنا مسجد پیشتر اما با خارج کردن تابلو ثبتی بنا که در ورودی مسجد نصب شده بود مداخلاتی در این بنا انجام دادند که با اعتراض اداره کل میراث فرهنگی خوزستان مواجه شد اما اینبار اداره کل و دوستداران میراث فرهنگی تصمیم گرفته تا مانع از مداخلات غیراصولی در بنا شود چرا که نماسازی با سنگ گرانیت هیچ سنخیتی با این بنا ندارد و حالا که سازمان زیباسازی شهرداری متقبل شده تا این پروژه را به سرانجام برساند بهتر است که نسبت به معماری بنا وفادار بوده و از مصالحی استفاده کند که با روح بنا متناسب باشد.

درحال‌حاضر تخریب بخش های از دیوارهای آجری قدیمی، نصب بیلبرد عظیم با هدف مخدوش کردن نمای منظری بنا روی پشت بام از جمله این تعرض‌ها است. این درحالی است که مسجد توحید در محل بافت تاریخی منطقه یک اهواز و در مرکز شهر واقع شده است.

گفته می‌شود، چندی پیش نیز شهرداری اهواز با مداخلاتی که در میدان تاریخی چهارشیر و قبرستان سنگی کوهساران انجام داد با شکایت و پیگیری‌های اداره کل میراث‌فرهنگی مجبور شد برای عدم هرگونه تعرض تهعد لازم را بدهد. اما هم‌اکنون این ارگان شهری بدون توجه به تعهدی که داده اقدام به مداخله در مسجد تاریخی توحید (بیگدلی) کرده است.

+ نوشته شده در شنبه 11 بهمن1393ساعت 0:54 توسط مجتبی گهستونی |

مجتبی گهستونی

در بیست و نهمین روز از نخستین ماه میلادی 2015 مصادف با 9 بهمن 1393 ایران میزبان برگزاری کنوانسیون راهنمایان گردشگری سال 2017 شد. این میزبانی البته از جهات مختلفی اهمیت دارد، اما نکته ای که بیش از پیش برای من ارزشمندتر است کسب این موفقیت توسط قشریست که وابستگی دولتی ندارند و اتفاقا بار بسیاری از کارهایی که دولت باید انجام دهد را برای کاهش نگاههای منفی بر کشور بر دوش این عزیزان سنگینی می کند.

کسب افتخار میزبانی ایران برای برگزاری کنوانسیون راهنمایان گردشگری در شرایطی رخ داد که هم نگاه ایران ستیزی در بسیاری کشورها ترویج می شود و هم از سویی دولت می کوشد تا نگاههای تیره و تار درباره ایران محو شود. حال انتشار این خبر به قدری فعالان صنعت گردشگری و راهنمایان تور را خرسند کرد که بسیاری با اعلام موفقیت ایران اشک شوق ریختند.

کسب این میزبانی در شرایطی رخ می دهد که رقیبان قدری در کنار ایران حضور داشتند که به مراتب امکانات و اختیارات و زیرساخت هایشان متناسب تر از وضع مجود ایران است. اما پشتکار و دفاع قابل قبول همکاران اعزامی به پراگ باعث شد تا تصویری واقعی از ایران نشان بدهند.

البته در خودِ کشور ایران بسیاری از زیر ساخت های گردشگری وجود دارد که تنها حلقه مفقوده آن مدیریت هدفمندی است که باعث می شود این زیر ساخت ها بالفعل نشوند.

امروزه قریب به اتفاق راهنمایان گردشگری ایران تلاش می کنند تا به هر شکل ممکن ندای "به ایران بیاید" و "در ایران سفر کنید" سر بدهند.

در شرایطی که بیکاری، کاهش درآمد و فقر، منابع معناداری برای ایجاد استرس هستند و مطالعات نشان داده است استرس باعث ایجاد انواع بیماری ها می شود، آنچه که می تواند بخش عمده ای از مشکلات فرا روی انسان را کاهش دهد و سلامت روانی جامعه را تا حدود زیادی تضمین کند توجه به گردشگری و توسعه آن است. اما در نگاهی کلان تر می توان امیدوار بود که توجه به گردشگری می تواند تضمین کننده امنیت در یک جامعه باشد.

گردشگری آنقدر فرصت و ظرفیت دارد که بتواند شرایطی به وجود بیاورد که از صدق سرش بر هر سفره ایرانی یک گردشگر بنشیند. در این شرایط می توان امیدوار بود که اگر جوامع محلی به تاثیر و حوزه نفوذ گردشگری پی ببرند می توان امیدوار بود که با به نمایش گذاشتن فرهنگ خود می توانند در جذب گردشگر بی شمار داخلی و خارجی سهیم باشند.

در کشوری که اقتصادش متکی به منابع نفتی است و بارها با پائین آمدن قیمت نفت دلِ مدیران کلان خالی شده که سرنوشت این مملکت به کدام سو می رود این گردشگری است که می تواند منابع سرشاری برای دولت و مردم به همراه بیاورد. این گردشگری است که مردم می توانند حضور درآمد را بر سر سفره هایشان حس کنند.

 در پایان جا دارد که بار دیگر میزبانی ایران برای کنوانسیون جهانی 2017 را به فال نیک بگیرم . 

+ نوشته شده در شنبه 11 بهمن1393ساعت 0:34 توسط مجتبی گهستونی |

سازمان مردم نهاد

اعضای هیئت رئیسه شبکه تخصصی انجمن های دوستدار میراث فرهنگی استان خوزستان با برگزاری انتخاباتی در صبح  روز یکشنبه 6 بهمن ماه 1393 انتخاب شدند که پس از انجام امور اداری حکم اعضای هیت مدیره توسط وزیر کشور ابلاغ خواهد شد.

انتخابات این شبکه با حضور مسئول تشکل های مردم نهاد استانداری خوزستان و مسئول امور توانمندسازی گروه های مردم نهاد استان خوزستان و نمایندگانی از انجمن های دوستدار میراث فرهنگی سراسر استان پیش از ظهر امروز برگزار شد.

در این مراسم مجتبی گهستونی روزنامه نگار، دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی استان خوزستان (تاریانا) و از فعالان صنعت گردشگری به عنوان مدیرعامل انتخاب شد. امیر نوری به عنوان رئیس هیئت مدیره و محمد آذرکیش نیز به عنوان نائب رئیس هیئت مدیره این شبکه انتخاب شدند. همچنین احمد سواری به عنوان خزانه دار، مجید کیوان به عنوان بازرس و علی اصغر ده پور نیز به عنوان عضو هیئت مدیره انتخاب شدند.

توانمند سازی گروه های مردمی و افزایش مشارکت آنها یکی از سیاست های استاندار خوزستان است به گونه ای که پیش بینی می شود تعداد تشکل های مردم نهاد در خوزستان تا پایان امسال به 300 مورد افزایش یابد.

این شبکه برای نخستین بار است که در حوزه میراث فرهنگی و در خوزستان ایجاد می شود. گفتنی است انجمن هایی می توانند در شبکه عضویت داشته باشند که مجوز از وزارت کشور کسب کرده باشند. 

+ نوشته شده در یکشنبه 5 بهمن1393ساعت 21:24 توسط مجتبی گهستونی |

بالاخره پس از پیگیری‌های حقوقی و مذاکرات اداره میراث‌فرهنگی خوزستان با سازمان آب و منطقه‌ای این استان، مالکیت کوشک حمیدیه به‌صورت رایگان و به‌مدت ۳ سال به اداره میراث‌فرهنگی داده شد.

کوشک حمیدیه، دهم مهرماه1380با شماره ثبت 3980 به فهرست آثار ملی رسید. این اثر تاریخی در طی سالهای اخیر چندین بار مورد تخریب قرار گرفت اما از آنجایی که این اثر تاریخی در مالکیت شرکت بهره‌برداری کرخه و شاوور وابسته به سازمان آب و برق خوزستان بود نه در ردیف آثار مرمتی قرار گرفت نه وضعیت مشخصی برای کاربری مناسب پیدا کرد.

 1بهمن ماه، «سعید محمدپور» رئیس انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان از قرداد و توافق نهایی شرکت بهره‌برداری کرخه و شاوور با اداره میراث‌فرهنگی خوزستان خبر داد.

به‌گفته محمدپور، براساس قرارداد صورت گرفته، مالکیت کوشک حمیدیه به مدت 3 سال در اختیار اداره میراث‌فرهنگی خوزستان گذاشته شد.

مسئول حقوقی اداره میراث‌فرهنگی خوزستان می‌گوید: « در ابتدا قرار بود واگذاری کوشک حمیدیه به‌ میراث‌فرهنگی خوزستان به‌صورت مادام‌العمر باشد اما از آنجایی که مقررات سازمان آب و منطقه‌ای اجازه نمی‌داد مالکیت این بنا به مدت 3 سال به میراث‌فرهنگی واگذار شد، اما پس از اتمام قرارداد با پیگیری مجدد مالکیت بنا به‌صورت دائم در اختیار میراث‌فرهنگی قرار بگیرد.»

به‌گفته محمدپور، درحال‌حاضر کوشک حمیدیه به صورت رایگان در اختیار میراث‌فرهنگی قرار گرفته و قرار است پس از اتمام پروژه‌ مرمتی‌اش به موزه مردم‌شناسی تغییر کاربری پیدا کند.

به‌گزارش CHN، کاخ حمیدیه محل حکمرانی شیخ حمید کعبی در مرکز شهر حمیدیه در شمال غرب اهواز است. این عمارت که یکی از نمونه‌های کم نظیر کاخ‌های دوره قاجاریه در خوزستان محسوب می‌شود در حال‌حاضر با بی‌توجهی مسئولان شهرستان مواجه شده، مساحت این کاخ نزدیک به 6 هکتار و متشکل از چهار عمارت است.

+ نوشته شده در چهارشنبه 1 بهمن1393ساعت 19:33 توسط مجتبی گهستونی |

دیوار ضلع غربی مقبره دانیال نبی‌ (ع) درحالی چند روز پیش ریزش کرد که به‌گفته فعالان میراث‌فرهنگی کاشی‌های دوره قاجار و پهلوی اول پس از ریزش دیوار به‌شدت آسیب دیده است. گفته می‌شود این دیوار به‌دلیل گودبرداری‌هایی که در اطراف آرامگاه با هدف طرح توسعه حرم دانیال نبی انجام شده فروریخته است.

 به‌دنبال طرح توسعه مقبره دانیال نبی، بخشی از دیوار ضلع غربی این اثر تاریخی ـ مذهبی ارزشمند در شوش ریزش کرد. آنطور که دوستداران میراث‌فرهنگی خبر داده‌اند، گودبرداری‌هایی که چند روز پیش در اطراف مقبره برای احداث مسجد و پارکینگ صورت گرفته بود سبب ریزش کاشی‌های دوره قاجار و پهلوی اول شده است.

به‌گزارش CHN، طرح توسعه حرم دانیال نبی(ع) با هدف توسعه صحن‌های حرم با مشارکت اداره اوقاف و اداره میراث‌فرهنگی استان خوزستان به مدت دو سال درحالی آغاز شده که پیشتر فعالان و کارشناسان میراث‌فرهنگی نقدهایی بسیاری را درخصوص اجرای این طرح وارد کرده بودند. فعالان میراث‌فرهنگی معتقد بودند، ساخت و ساز در شبستان به بنای اصلی این آرامگاه لطمه وارد می‌کند و اگر طرح توسعه با حساسیت و دقت کامل صورت نگیرد صدمات جبران ناپذیری به بنا وارد می‌شود.

حالا اما پس از نقدهای فراوان کارشناسان و......


ادامه مطلب
+ نوشته شده در سه شنبه 30 دی1393ساعت 20:3 توسط مجتبی گهستونی |

 

شوشتر جای فرصت سوزی نیست؛ به میراث کمک کنید

مجتبی گهستونی

سازه های آبی تاریخی شوشتر از پر چالش ترین محوطه های تاریخی خوزستان محسوب میشوند.  

این بناها هم به لحاظ سازه ای از چالش های متعددی برخوردار هستند و هم از لحاظ مدیریتی با اندک حاشیه های همراه بوده است. بماند که مدیرکل سابق خوزستان (پ ف) مملو از چالش بود و وجود او سراسر میراث را به حاشیه کشاند.

این چالش ها در هنگامه ای به اوج خود رسید که محمودزاده از استان فارس به سمت مدیریت سازههای آبی تاریخی شوشتر منصوب شد تا شاید به واسطه غیر بومی بودنش از حاشیه ها بکاهد اما همین نبودن ها و مدیریت کنترل از راه دورش به مشکلات افزود و سرانجام باعث شد تا حسین عیدانی کارشناسی ارشد مرمت آثار تاریخی مشغول به کار شود.

اینجانب ضمن تقدیر و تشکر از خدمات ارزنده حسین عیدانی به خاطر همه کوشش هایی که داشته است جا دارد از حضور بیژن حیدری زاده کارشناس زبده مرمت به واسطه پذیرش این مسئولیت بسیار خطیر تقدیر کنم چرا که پشتکار او را بارها دیده ام. اما در ادامه جا دارد نکاتی را به عرض برسانم.

شوشتر در طول سالهای اخیر همواره از شهرهایی بوده که در مسیر تورهای گردشگری برای ایرانی ها و خارجی ها بوده است و این مهم باعث شده تا اوضاع و احوال این شهر تاریخی که پنجاه درصد آثار ثبت شده استان در آن واقع شده است را رصد کنند. لذا این شرایط خاص تاریخی با مردمی که از اصالت برخوردارند و از فرهنگ خاصی پیروی می کنند و از گویش، موسیقی و صنایع دستی خاص خود برخوردارند باعث شد تا انتظار برای بهبود از وضع وجود بالا برود. اما چرا شوشتر با وجود همه کوشش های انجام شده از سوی رئیس اداره میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری، مدیرپایگاه جهانی سازه های آبی تاریخی، دوستداران میراث فرهنگی شوشتر و فرماندار از رشد کیفی در حوزه میراث فرهنگی برخوردار نشد که نشد؟ چرا این شهر زیبنده شهرهای یک شهر تاریخی نیست؟

با توجه به نگاه و اشراف کامل مدیرکل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری خوزستان و تاکید مکرر ایشان بر اوضاع شوشتر و سامان یافتن مکان های تاریخی و گردشگری، اما چه عواملی دست به دست هم داد تا از این نگاه ویژه ای که بر شوشتر حاکم است استفاده مطلوب نشود؟

من در این مطلب قصد ندارم کسی را متهم کنم. اما آنچه که می دانم این است که فرصت های بیشماری از سوی نواحی مختلف از دست رفت. شوشتر امروز فرق چندانی با شوشتر پیش از ثبت جهانی نکرده است. در به وجود آمدن این شرایط عوامل مختلف دخیل هستن. لذا نباید به دنبال مقصر گشت. وجود تک تک آدم هایی که مدنظرم هستن و با توجه به شناخت و اشرافی که در شوشتر داردن می توانستند نقطه آغاز یک همگرایی و همدلی برای توسعه میراث فرهنگی و برون رفت مشکلات تاریخی این شهر باشند اما وجود یک سری پیچیدگی ها و گاه رفتارهای جزیره ای باعث عقب رفت شد. بسیار پسندیده و خوشایند است که اداره میراث فرهنگی شهرستان شوشتر، پایگاه سازه های آبی تاریخی شوشتر و دوستداران میراث فرهنگی شوشتر یک مثلت طلایی و دیده بان واقعی برای میراث گرانقدری که در اختیارشان است تشکیل دهند.  

لذا اکنون که به جای عیدانی با هر عملکرد خوب یا بد، کارشناس دیگری همچون بیژن حیدری زاده با یک توانایی مشخص و از قبل ثابت شده منصوب گردیده تا سکان کشتی سازه های آبی تاریخی شوشتر را به سرمنزل مقصود برساند، همچنین با وجود مدیر توانمند اداره میراث فرهنگی شوشتر که از افراد واقعا دلسوخته میراث فرهنگی است و باز به دلیل وجود دوستداران میراث فرهنگی در شوشتر که بارها ثابت کرده اند با تمام وجود از خود مایه گذاشته اند، لازم است که با توجه به اهمیت شهر شوشتر و تاکیدات افشین حیدری مدیرکل میراث فرهنگی خوزستان مبنی بر اینکه شوشتر ظرفیت پاسخگویی به کلیه نیازها و ذائقه های گردشگری را دارد، دست در دست هم داده شود تا چهره میراث فرهنگی در این شهر زیبنده شود.

حال که گته می شود سازه‌های آبی تاریخی شوشتر وضعیت نگران کننده‌ای ندارند و مدیریت در این پایگاه مبتنی بر امور پژوهشی و زیربنایی خواهد بود و از نظر بنایی و سازه‌ای اصلا وضعیت بحرانی در این آثار ثبت شده به چشم نمی‌خورد، لازم است که این وضعیت عادی با تمهیداتی به اطلاع مردم رسانده شود تا ساکنان شوشتر دلگرم تر به یاری میراث فرهنگی بشتابند. با کمک همین مردم در عمل ثابت کنید که "میراث فرهنگی در شوشتر می‌تواند زیربنای توسعه باشد".  

اکنون که در کنار همه این پتانسیل هایی که در شوشتر وجود دارد هیئت‌ امنایی شامل شخصیت‌های استانی و ملی حضور دارند و بیشتر تلاش شده تا افراد ذی‌نفوذ برای رفع مشکلات پایگاه سازه‌های آبی تاریخی شوشتر به این سمت انتخاب شوند تا بتوانند گره‌ای از مشکلات موجود در این بخش باز شود، کارشکنی و دست اندازی از سوی هیچ فردی واقعا پذیرفته نیست و باید همت همگان بر یاری رساندن به میراث فرهنگی معطوف باشد دز غیر اینصورت مشخص می شود که عده ای فقط به فکر مال اندوزی و استفاده از رانت هستند و میراث فرهنگی پوششی است برای پیگیری اهداف خود.

+ نوشته شده در دوشنبه 29 دی1393ساعت 13:45 توسط مجتبی گهستونی |

ساخت چغازنبیل گسست از سنت بوده است 

سیزدهمین نشست از سلسله نشست های تخصصی انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان در روز چهارشنبه 24 دی ماه با موضوع «آشنایی با فرهنگ و تمدن عیلام» در سالن نشست های اداره کل میراث فرهنگی صنایع دستی و گردشگری خوزستان برگزار شد.

مجتبی گهستونی دبیر انجمن تاریانا ضمن خوشامد گویی به حضار گفت: اگر چه مطالعات فراوانی در مورد دوره های تاریخی صورت گرفته است همچنان ابهامات گسترده ای در این حوزه وجود دارد. گاه در همین خوزستان شاهد پرسش های بیشماری بوده ایم  که ارتباط نژادی و زبانی و تمدنی بعضی از اقوام خوزستانی با اقوام عیلامی چیست آیا آنها بازمانده تمدن عیلامی هستند و ارتباطی بین آنها وجود دارد؟ آیا خود را بازمانده عیلامیان دانستن افتخار است ؟ آیا تعصب قومی تلقی نمی شود؟ آیا اثار عیلامی ها و خوزی ها برای همیشه  از تاریخ این سرزمین محو شده است ؟

بدین منظور انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان تصمیم گرفت با برگزاری نشست های تخصصی به طور جدی  به این موضوع به بپردازد. در جلسه گذشته میزبان دو دانشمند ارزشمند دکتر علیزاده و دکتر ارفعی بودیم ، دکتر علیزاده در بخشی از سخنان خود فرمودند همه اقوام ساکن در ایران به جز ترک زبان ها عیلامی هستند و قطعا بیان چنین مطلبی نیازمند بررسی های بیشتر است.

در این جلسه نیز جناب میلاد جهانگیرفر پژوهشگر در حوزه عیلام  از تهران مهمان ما هستند ایشان کارشناس ازشد زبان های باستانی و نویسنده کتاب «تاریخ موزه در ایران»، «کتاب شناسی عیلام باستان» و مترجم کتاب «سه گفتار دربارۀ فرهنگ و زبان قوم کاسی» هستند.

میلاد جهانگیرفر ضمن تشکر از ریاست محترم سازمان میراث فرهنگی خوزستان و انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان به خاطر برگزاری این نشست گفت:  صحبت کردن در مورد عیلام بسیار سخت است ، شواهد بر جای مانده از دوره عیلام  نسبت به دوره های بعد و قبل از آن که مربوط به همسایه های غربی عیلام از جمله میان رودان می شود، بسیار کم است .آنچه از عیلام برای ما به جا ماده آثار مادی شامل آثار پراکنده معماری است که از جمله در شوش، چغازنبیل، هفت تپه و بوشهر به دست آمده است. چیزی که من برای این جلسه در نظر گرفته ام شامل چهار بخش است. بخش اول مربوط به تاریخ و جغرافیای عیلام است. تاریخ عیلام به طور کلی به سه دوره تقسیم می شود شامل عیلام کهن، عیلام میانه و عیلام نو. در دوره ی عیلام کهن سه سلسله آوان، سیماشکی و اپارتی یا سوکلمه حکومت کردند. در دوره ی عیلام میانه، که بیشترین آثار مکتوب از این دوره به دست آمده است، به ترتیب شاهد حکومت سلسله های کیدینویدها، ایلیهاگی ها و شوتروکی ها هستیم. این سلسله ها معمولاً به نام بنیانگذاران آنها شناخته می شوند. دوره ی عیلامی نو، که اطلاعات به دست امده ازآن بسیار اندک است، نیز به سه دوره تقسیم می شود که به ترتیب بازه های زمانی 1100 تا 770، 770 تا 646 و 646 تا سال 550 را در بر می گیرد.

می توان گفت که کلید راهگشای ما به دنیای عیلامی از .......


ادامه مطلب
+ نوشته شده در یکشنبه 28 دی1393ساعت 14:40 توسط مجتبی گهستونی |

کار‌شناس زبده برای رسیدگی به امور تشکل‌ها در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری وجود ندارد.

یک فعال میراث فرهنگی و گردشگری با اشاره به این نکته که مقوله سازمان‌های مردم‌نهاد موضوعی، حساس، پیچیده و تخصصی است؛ ضمن گلایه از نبود کار‌شناسان کافی و زبده در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، در چنین شرایطی عملکرد مرتضی رمضانی رئیس اسبق دفتر امورمجامع و تشکل‌های این سازمان را تا حدودی مثبت ارزیابی کرد.

مجتبی گهستونی فعال میراث فرهنگی و گردشگری در گفت‌وگو با هنرنیوز در مورد تودیع ناگهانی مرتضی رمضانی رئیس دفتر امورمجامع و تشکل‌های سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری گفت: هنوز در مورد اینکه چرا ایشان از پست خود برکنار شدند چیزی روشن نیست و در تخصص کاری ما نیز نیست. اما آنچه که مسلم است ایشان عملکرد نسبتا مثبتی در زمان ریاست خود در حوزه تشکل‌ها داشتند.

وی بیان این نکته که موضوع سازمان‌های مردم نهاد، مقوله‌ای حساس، پیچیده و تخصصی است از نبود کار‌شناسان کافی، وافی و زبده در سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری برای رسیدگی به امور تشکل‌ها گلایه و تاکید کرد: در چنین شرایطی عملکرد مرتضی رمضانی و همکارانشان در سازمان برای برقراری ارتباط با سازمان‌های مردم نهاد را تا حدودی می‌توان مثبت ارزیابی کرد.

گهستونی اضافه کرد: اگر این شرایط در سازمان ادامه پیدا می‌کرد قطعا اتفاقات خوشایندی رخ می‌داد که به نفع خود سازمان نیز بود.

این فعال میراث فرهنگی و گردشگری با انتقاد از نگاهی که در سازمان نسبت به انجمن‌ها و سازمان‌های مردم نهاد وجود دارد، بیان کرد: متاسفانه بسیاری از کارمندان این سازمان و ادارات کل، سازمان‌های مردم نهاد را نه تنها از خود نمی‌دانند بلکه آنها را در تقابل با خود تصور می کنند که این نگاه اشتباه و ناشی از بی‌تجربگی‌ها و بی‌دانشی آن‌ها از عملکرد سازمان‌های مردم نهاد است.

مشاور مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان خوزستان در مورد فرد جایگزین مرتضی رمضانی گفت: من هیچ اظهار نظری در مورد شخص تازه وارد نمی‌کنم اما اگر وی برنامه‌ای مشابه برنامه آقای رمضانی داشته باشند و چیزی بالاتر از وی برای ارائه کردن نداشته باشد، مشخص می‌شود مرتضی رمضانی در شرایط غیر طبیعی و بی‌منطق تودیع شده است.

وی ادامه داد: قرار بود مرتضی رمضانی به همراه برخی از کار‌شناسان این دفتر سفری به استان خوزستان داشته باشند تا با کار‌شناسان دفتر امور مجامع استان خوزستان دیدار و نشست‌هایی را برگزار کنند اما اکنون با رفتن ایشان و پیش‌تر در هفته گذشته با رفتن «میثم ورچهره» مدیر روابط عمومی وی تمام هماهنگی‌های ما نقش بر آب شد.

گهستونی سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری را سازمانی کاملا تخصصی دانست که نباید دچار سیاست زدگی مدیران سیاسی خود شود و از مدیران این سازمان هم خواست کاملا تخصصی آنچنان که در شأن سازمان است عمل کنند.

وی همچنین پیشنهاد داد: سازمان برای اینکه ارتباط بهتری با سازمان‌های مردم نهاد و تشکل‌های دوستدار میراث فرهنگی برقرار کند، جلساتی را با حضور فعالین این حوزه و مدیران سازمان جهت شفاف سازی عملکرد و مشکلاتی که با آن دست و پنجه نرم می‌کنند برگزار کند تا در این جلسات ضمن اینکه سازمان‌های مردم نهاد از نزدیک با مشکلات آشنا شوند، بتوانند با ارائه پیشنهادات خود سازمان را یاری کنند.

این فعال حوزه میراث فرهنگی در آخر ضمن قدردانی از زحمات مرتضی رمضانی رئیس اسبق دفتر امور مجامع سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری که به تازگی و ناگهانی تودیع شد، برای رئیس تازه این سازمان آرزوی سرفرازی و موفقیت کرد.

+ نوشته شده در چهارشنبه 17 دی1393ساعت 12:2 توسط مجتبی گهستونی |

 

تپه خندق بهبهان چندی پیش شبانه و به‌طور کاملا ناگهانی توسط عوامل ناشناس تخریب شد. با اینکه هدف از این تخریب هنوز مشخص نیست و شکایت میراث‌فرهنگی و پیگیری‌های مراجع قضایی راه به جایی نبرده اما برخی از اهالی شاهد تخریب عوامل ناشناس و ورود لودر به ساختمانی بوده‌اند، اما حاضر نیستند دراین‌باره شهادت بدهند.

تپه خندق یکی از مهمترین تپه‌های استان خوزستان به‌شمار می‌رود که در محدوده روستای دودانگه بهبهان قرار دارد. این محوطه تاریخی که در سال 79 به ثبت رسیده چند شب پیش به طور ناگهانی مورد تعرض عده‌ای ناشناس قرار گرفت. چنانچه صبح روز بعد در این محوطه تاریخی یک تونلی به طول 20 و عمق 3 تا 6 متر حفر شد.

این روزها تخریب‌ محوطه‌های باستانی توسط عوامل مختلف و حتی برخی گروه‌های ناشناس شرایط میراث‌فرهنگی را به مرز هشدار رسانده است. خوزستان که یکی از مهمترین شهرهای تاریخی ایران محسوب می‌شود روزی نیست که از اخبار تخریب محوطه‌های باستانی در امان باشد. چنانچه از یک سو عملیات‌ مخرب دستگاه‌های شهری در محدوده‌های باستانی فعالیت را برای میراث‌فرهنگی سخت کرده و از سوی دیگر ورود عوامل ناشناس برای تخریب این محوطه‌ها نفس میراث‌فرهنگی را بند آورده است.

تپه خندق بهبهان یکی از محوطه‌های مهم باستانی خوزستان محسوب می‌شود که چند شب پیش توسط افرادی ناشناس مورد تخریب جدی قرار گرفت.

مجتبی‌گهستونی، دبیر انجمن تاریانا خوزستان با بیان این مطلب به خبرگزاری میراث‌فرهنگی گفت: چندی پیش برخی عوامل ناشناس شبانه و به‌طور ناگهانی تپه خندق بهبهان را که در میان اراضی گندم واقع شده با لودر تخریب کردند.

او می‌گوید: درحال‌حاضر تپه خندق با عمق 3 تا 6 متر و طول 20 متر تبدیل به تونلی بزرگ شده است.

گهستونی تاکید کرد: با اینکه یگان‌حفاظت پس از تخریب محوطه به‌سرعت وارد عمل شد و اداره میراث‌فرهنگی استان طرح دعوی و شکایت خود را اعلام کرده و نیروی انتظامی منطقه تشان نیز وارد عمل شده اما هنوز این عوامل ناشناس شناسایی نشده‌اند.

این درحالی است که به گفته گهستونی برخی از مردم شاهد رفتن لودر به یک ساختمان شناخته شده بودند، اما هنوز هیچ یک از آن‌ها حاضر نشده‌اند که در دفاع از میراث‌فرهنگی شهادت بدهند.

امیرمنصورصفوت، مدیر اداره میراث فرهنگی بهبهان نیز اعلام کرد، درحال‌حاضر اداره میراث‌فرهنگی تپه خندق بهبهان را از مراجع قضایی پیگیری می‌کند و با اینکه این تپه در 10 کیلومتری پاسگاه بهبهان قرار دارد اما هماهنگی‌های لازم انجام شده تا جلوی تعرض‌های دوباره گرفته شود.

این مسئول معتقد است، هرچند که مراجع قضایی هنوز پاسخ روشنی نسبت به عوامل مخرب نداده‌اند اما تحقیقات محلی در منطقه همچنان ادامه دارد.

+ نوشته شده در چهارشنبه 17 دی1393ساعت 11:45 توسط مجتبی گهستونی |

اهواز- مجتبی گَهستونی: چندی پیش تصمیم گرفتیم با تعدادی از دوستان به عیادت شیج جبار طاوسی رهبر و یا پیشوا صابئین مندایی ایران که در اهواز ساکن است برویم و جویای احوال ایشان شویم. نخستین باری که با او از نزدیک هم صحبت شدم و عکس یادگاری گرفتم اوایل دهه ۷۰ بود. در سال های بعد با ایشان در حین اجرای آیین های مذهبی شان دورادور دیدار داشتم. حال که مجالی داد در کنار برجسته ترین روحانیون مندایی به ملاقات با شیخ جبار بپردازیم فرصتی بود که به دست آمد. صابئین یا صابئون و یا صُبّی ها مومنینی هستند که بیشتر در استان خوزستان و اطراف رود کارون زندگی میکنند.

این مردم نجیب و دوست داشتنی که خود را صابئین مندایی می خوانند (مندا به معنای عرفان است وآنها در جواب برخی که به صابئین لقب ستاره پرست دادند شناخت خدا و عرفان را صفت اصلی خود معرفی کردند ) در عراق و ایران بیشترین جمعیت را دارند. با اینکه بر اساس تعصب های کورکورانه عده ای اصرار دارند آنها را ستاره پرست و آب پرست و مشرک جلوه دهند ولی در حقیقت، موحد و اهل کتابند. در قرآن نیز بارها از آنها یاد شده است. (بقره/۶۲ �%8�C�k�ئده/۶۹ حج/۱۷)

مندائیان اذعان دارند که متدین به دین حضرت آدم هستند. معتقدند که بلا واسطه از فرزندان آدم و حوا هستند و به هیچ وجه نژادشان با نژاد دیگری آمیخته نشده و بهمین دلیل قائل به ازدواج درونی و عدم پذیرش عضوند.

کتاب مقدسشان «گنزا ربّا» به معنی گنج عظیم است.

حرفه ی اصلی شان صنعتگری خصوصا زرگری است. خیلی از آنها از جمله رهبر مذهبی فعلیشان «شیخ جبار طاووسی» به حرفه زرگری مشغول بودند که هم اکنون در منزل به استراحت می پردازد.

با این حال جبار چحیلی معروف به شیخ جبار طاووسی، رهبر صابئین مندایی ایران، صبح (یکشنبه هفتم دی 93) در منزل خود در اهواز چشم از جهان فروبست.

به گزارش خبرنگار خبرگزاری دانشجویان ایران (ایسنا) ـ منطقه خوزستان ـ کنزابرا بالاترین مرتبه دینی روحانیت جامعه صابئین مندایی است. مراحل پیش از این مقام "اشکندا" و "ترمیدا" است.

این روحانی مندایی به کار طلاسازی و میناکاری مشغول بود. وی متولد 1302 در اهواز بود.

بیشتر پیروان دین صابئین مندایی در ایران (عمدتا خوزستان) و در عراق زندگی می کنند.

منداییان پیروان یحیای تعمید دهنده و یکی از اقلیت‌های مذهبی ایران، عراق و سوریه هستند. منداییان با نام صابئین نیز شناخته می‌شوند و آنان را با فرقهٔ مغتسله پیوند داده‌اند در حالی که این مکاتب نحله‌هایی مستقل اما مربوط به هم به شمار می‌روند. مغتسله فرقه‌ای مستقل بودند که اساسی‌ترین آیین‌شان غسل تعمید بود. اما منداییان همان‌گونه که گفته شد پیروِ یحیی (ع) بودند که تعمید دهندهٔ حضرت مسیح (ع) بود. کیش مندایی در شمار مکتب‌های گنوسی می‌باشد.

پیامبران صابئین آدم، شیتل، نوح، سام و یحیی (ع) است. دین صابئین بر پایه توحید و معاد و نبوت است. قبله صابئین رو به شمال است و اعتقاد آنان این است ترازوی عدل الهی در شمال قرار دارد و عرش اعلا در شمال قرار دارد.

صابئین مندایی روزانه پنج بار نماز به جای می‌آورند. در دین آنها آب روان و جاری قداست و پاکی ویژه‌ای دارد و برای بسیاری از فرایض از آب روان استفاده می‌گردد. از این رو غالباً صابئین در کنار رودخانه‌های پرآب زندگی می‌کنند. شغل اصلی آنها زرگری و طلافروشی و نقره کاری است. در زمان ازدواج برای محرم شدن عروس و داماد باید در آب رفته و غسل کنند. غسل سنت پیغمبرشان حضرت یحیی (ع)‌ است که او خود به یحیای معمدان یا باپتیست معروف بوده ‌است.

کتاب مقدس منداییان گنزا ربّا (گنج عظیم) است و به بخش گنزای راست و گنزای چپ تقسیم می‌شود.

+ نوشته شده در دوشنبه 8 دی1393ساعت 2:17 توسط مجتبی گهستونی |

 

ریشا اِد اَما گنزابرا جبار چحیلی طاووسی معروف به شیخ جبار طاووسی، رهبر صابئین مندائی ایران، صبح امروز یکشنبه هفتم دی‌ماه در منزل خویش در اهواز به دیار باقی شتافت.

گنزبرا بالاترین مرتبه دینی روحانیت جامعه صابئین مندائی است. مراحل دینی پیش از این مقام، «اشکندا» و «ترمیدا» است.

دبیر و سخنگو انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان گفت: شیخ جبار طاووسی متولد 1302 در اهواز بود و پیش از مرگ در رشته طلا سازی و میناکاری فعالیت می‌کرد.وی بیش از 70 سال از عمر خود را وقف جامعه مندائیان ایران کرد.

مجتبی گهستونی افزود: درحال‌حاضر سه تن از فرزندان شیخ جبار طاووسی به سلک رجال دین این قوم کهن درآمده‌اند. این درحالی است که بیشتر پیروان دین صابئین مندائی در ایران و عمدتا در استان خوزستان زندگی می‌کنند. او نخستین کسی بود که بعد از مدتها و با پشت سر گذاشتن دوره های متعدد دینی در عراق موفق شد به عنوان عالی ترین روحانی مندائیان معرفی شود.

وی بیان داشت: با توجه به اینکه مندائی‌ها در کرانه کارون سکونت دارند و آیین‌های مذهبی خود را در کنار این رودخانه برگزار می‌کنند و جلوه خاصی برای گردشگران دارد بنابراین جامعه مندائی و چگونگی برگزاری آیین‌های آن‌ها فرصتی مغتنم برای گردشگری استان خوزستان محسوب می‌شود.

گهستونی اظهار داشت: همچنین وجود مندائیان صنعتگر در زمینه‌ طلای میناکاری انگیزه بسیار زیادی برای گردشگران ورودی به خوزستان و شهر اهواز ایجاد می‌کند تا از بازار این قشر بازدید کرده و از جواهرات مندائی خریداری کنند.

گفته می‌شود کلمه صابئین در سه آیه از سه سوره قرآن کریم آمده است.   

انجمن دوستداران میراث فرهنگی تاریانا خوزستان فقدان درگذشت این روحانی را تسلیت می گوید.  

+ نوشته شده در یکشنبه 7 دی1393ساعت 14:41 توسط مجتبی گهستونی |

 سخنگو و دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان از احتمال تخریب میدان چهار شیر در اهواز به علت اجرای پروژه تقاطع غیرهمسطح در این میدان خبر داد. مجتبی گهستونی در گفتگو با خبرنگار مهر، با اشاره به اجرای پروژه تقاطع غیر همسطح در میدان چهار شیر اهواز( شهید بندر) كه قرار است در آینده ای نزدیك به اجرا درآید، اظهار کرد: از آنجایی كه اجرای پروژه تقاطع غیر همسطح یك پروژه سنگین در شهر اهواز به حساب می آید و میدان چهارشیر میدانی است كه ثبت ملی شده است، لازم است اجرای این پروژه مورد توجه خاص مسئولان قرار بگیرد.

وی افزود: میدان چهارشیر به عنوان یك اثر ثبت ملی شده دارای ارزش معنوی است. این میدان به دلیل نشان دادن چهار جهت اصلی و نماد شهر اهواز برای این شهر و مردم آن ارزش فراوانی دارد. همچنین شیر حیوانی است كه خاستگاه آن در استان خوزستان بوده و آخرین شیر ایرانی هم در خوزستان دیده شده است؛ به همین دلیل این میدان با نماد چهار شیر موجود در آن توانسته در لیست آثار ملی به ثبت برسد. دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان اظهار كرد: نگرانی دوستداران میراث فرهنگی اهواز از احتمال تخریب چهارشیر با اجرای این پروژه سبب شد تا جلسه ای با حضور مسئول امور حقوقی میراث فرهنگی، معاونت میراث فرهنگی، دوایی قائم مقام شهردار اهواز و سلحشور عضو شورای شهر اهواز برگزار كنیم.

گهستونی ادامه داد: در این جلسه دغدغه های خود را پیرامون موضوع فوق اعلام كرده و بر این امر كه تخریب و تعریض میدان چهارشیر به علت ثبت ملی پیگرد قانونی دارد، تاكید كردیم. وی عنوان كرد: طرح تقاطع غیر همسطح چهارشیر باید قبل از اجرا به تصویب شورای فنی میراث فرهنگی استان برسد در حالیكه تاكنون برای انجام این طرح عظیم استعلامی از میراث فرهنگی گرفته نشده است. سخنگو و دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان افزود: به موجب این جلسه مقرر شد در هفته آینده نسبت به تعیین تكلیف پیرامون اجرای این تقاطع غیر همسطح در میدان چهارشیر اهواز جلسه ای كارشناسی برگزار شود.

گهستونی بیان كرد: خواسته دوستداران میراث فرهنگی این است كه در راستای اجرای این تقاطع غیر همسطح باید برای میدان چهارشیر اهواز كاربری فرهنگی درنظر گرفته شود. وی با ابراز خرسندی از قول مسئولان شهرداری و شورای اهواز، گفت: مسئولان شهرداری اهواز و اعضای شورای این شهر در جلسه ای كه برگزار شد، اطمینان دادند كه هیچ هدفی كه مخدوش شدن میدان چهارشیر به عنوان یكی از المان های تاریخی شهر اهواز را در پی داشته باشد، دنبال نمی كنند.

سخنگو و دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان افزود: از آنجایی كه این ذهنیت از طرف مدیران شهرداری و اعضای شورای شهر اعلام شده است، انتظار می رود قبل از هر گونه اقدامی نسبت به اجرای كلیه طرح ها و پروژه های شهری از سازمان میراث فرهنگی استعلام شود چرا كه در دهه 80 نسبت به محدوده بافت تاریخی اهواز به شهرداری و شورای شهر ابلاغ های لازم صورت گرفته ولی تاكنون نسبت به هیچكدام از بندها و ضوابط این طرح از سوی شهرداری و شورای شهر توجهی نشده است. گهستونی تصریح كرد: از مدیریت كلان استان انتظار می رود با توجه به ضعف های طرح جامع اهواز كه در دهه گذشته تهیه شده و در حال تجدید نظر است، این طرح برای میراث فرهنگی و بافت تاریخی كاملا لحاظ شود.

به گزارش خبرنگار مهر، اهواز، جزو هفت شهر دارای بافت تاریخی خوزستان است كه محدوه بافت تاریخی آن توسط سازمان میراث فرهنگی كشور و سازمان همیاری شهرداری ها به مدیران استان ابلاغ شده است. گفتنی است کلانشهر اهواز هم اكنون دارای 35 اثر ثبت شده و دهها بنا و محوطه شناسایی شده تاریخی است.

+ نوشته شده در شنبه 6 دی1393ساعت 10:43 توسط مجتبی گهستونی |

 

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان گفت: آبشار «ملار آهنی» تنها تفرجگاه مردم هفتکل در یک قدمی نابودی قرار دارد.

مجتبی گهستونی در گفتگو با خبرنگار مهر اظهار کرد: آبشار «ملار آهنی» از دو شاخه «آب شور» و «آب تلخ» سرچشمه می گیرد که این دو نیز از کوه «آسماری» سرچشمه می گیرند. ملار آهنی پس از پیوستن به رودخانه ای به نام «دوسرون» و «آب شیرین گرگر» به کارون می ریزد. ضمن اینکه ملار آهنی به خاطر شور بودن جنبه درمانی دارد.

وی افزود: آبشار ملار آهنی با ارتفاع چهار متر در 10 کیلومتری شهر هفتکل و 500 متری روستای شور باریک قرار دارد که از آب تلخ آن برای کشاورزی هم می توان استفاده کرد. ضمن آنکه این آبشار یکی از تفرجگاه های مردم شهرستان هفتکل است.

گهستونی عنوان کرد: عمق حوضچه آبگیر ملار آهنی که به 10 متر هم می رسد مناسب برای شنا است. در ضمن در پائین دست آن یک چشمه آب شیرین دایمی وجود دارد. در بالا دست همین آبشار یک دره بسیار زیبا با نیزارهای بلند وجود دارد که این آبشار به طور دایمی جاری است و تابع زمان خاصی نیست.

دبیر انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان تصریح کرد: ارتفاعات این منطقه  غنی از گچ و آهک است و جدای از نفتخیز بودن، از این حیث در سطح خوزستان معروف است.

وی بیان کرد: وجود پوشش گیاهی از جنس درختان نخل و نی به همراه آبگیری زیبا در کنار آبشار، مناظر زیبایی ایجاد کرده است. دسترسی به این آبشار از طریق جاده هفتکل به باغ ملک، جاده مسجد سلیمان، پس از امامزاده شهسوار، روستای سورباریک امکانپذیر است این در حالی است که وجود ارزش های زمین شناسی باعث ایجاد یک موقعیت مناسب ژئوتوریستی شده است.

گهستونی در خصوص فعالیت کارخانه سنگ شکن در محدوده این آبشار نیز گفت: سال 88 مجوز احداث کارخانه سنگ شکن بدون در نظر گرفتن ملاحظات زیست محیطی در بالادست آبشار صادر شد. آن زمان شهرستان هفتکل اداره حفاطت محیط زیست مستقل  نداشت.

سخنگوی انجمن دوستداران میراث فرهنگی خوزستان افزود: همزمان با شروع فعالیت سنگ شکن و ورود گل و لای به رودخانه منتهی به آبشار، حیات آبزیان با خطرات بسیار جدی مواجه شد. پس از چند سال دوندگی و شکایت مکرر چندماهی است که حکم تعطیلی کارخانه داده شده است.

وی عنوان کرد: اهالی منطقه امیدوارند بازگشایی این کارخانه سنگ شکن مجددا صورت نگیرد چرا که وجود این واحد صنعتی بدون در نظر گرفتن تبعات زیست محیطی در بالا دست آبشار، باعث از بین رفتن تدریجی یکی از مناظر طبیعی وجاذبه های گردشگری شهرستان هفتکل می شود.

هفتکل شهری است در استان خوزستان که در ۱۳ اردیبهشت ۱۳۰۶ خورشیدی با به نفت رسیدن چاه شماره یک در دشت طوف سفید، دومین شهر نفتی ایران لقب گرفت و نامش را هفتکل گذاشتند. برخی به اشتباه نام این شهر را هفتگل می خوانند که درست نیست.

این شهر از لحاظ جغرافیایی تقریبا در مرکز استان خوزستان قرار دارد. این شهر تا اهواز مرکز استان خوزستان ۹۰ کیلومتر، تا رامهرمز ۳۵ کیلومتر تا باغملک ۳۹ کیلومتر تا مسجدسلیمان ۸۰ کیلومتر، تا ایذه ۸۵ کیلومتر و تا شوشتر نیز ۱۰۰ کیلومتر فاصله دارد.

کنسرسیوم نفتی دارسی در حدود سال ۱۳۰۶ خورشیدی در این شهر ساختمانهای بسیاری را برای کارشناسان انگلیسی و کارگران بومی خود بنا نهاد. در بافت این منازل مسکونی ساختمانهای آموزشی، سینما، باشگاه، استخر، درمانگاه و بیمارستان و آتش نشانی ساخت شد.

+ نوشته شده در دوشنبه 1 دی1393ساعت 13:14 توسط مجتبی گهستونی |

تیراندازی در مراسم عروسی و عزا در خوزستان بارها منجر به وقوع حوادث ناگوار شده و به نظر می رسد باید راهکاری برای از میان بردن این فرهنگ غلط اندیشیده شود.

به گزارش خبرنگار مهر، رسم نادرست تیراندازی در محافل عروسی و عزا در برخی شهرهای استان خوزستان شایع است. این رسم در سال های گذشته با نام آئین «كتل بندی» در بین برخی اقوام وجود داشته است. در این آئین افراد توانمند و متخصص در مراسم  مختلف اقدام به تیراندازی به سمت آسمان می کردند که البته این رسم در محافل کم تعداد و با نهایت دقت انجام می پذیرفت.

«کتل» آئینی است که به هنگام مرگ بزرگان و سلحشوران با یک مراسم خاص همراه با ساز چپی برگزار می شود. این آئین که ریشه در تاریخ دارد، بیانگر ارزشهای اجتماعی، رشادتها و سلحشوری های این قوم است. شیوه برگزاری این مراسم بدین گونه است که تعدادی اسب بی سوار را با پارچه های رنگی آزین بندی می کنند و بر گرده هر اسب دو قبضه اسلحه شکاری و همچنین اسباب آلات جنگی را نیز بر روی زین برگ اسب آویزان می كنند و توسط چند مرد گرداگرد کوشک یا سنگ چین مکعب شکلی که از قبل ساخته اند، می گردانند. این مراسم همراه با نواختن ساز چپی و آواز گاگریو که همان مرثیه سرایي است، اجرا می شود.

اما متاسفانه در سال های اخیر تیراندازی در مراسم عروسی و عزا در بین جمعیت فراوان و غالبا توسط افراد کم سن و سال و بدون تخصص صورت می گیرد که این مسئله گاها منجر به حوادث ناگواری همچون مرگ هستی اسدی ۱۱ساله در آذر ماه سال جاری می شود.

تیراندازی امروزی با رسم کتل بندی مغایرت دارد

مجتبی گهستونی فعال حوزه میراث فرهنگی استان خوزستان در گفتگو با خبرنگار مهر بیان کرد: انسان ها، همواره از سلاح های سرد و گرم به منظور دفاع از خود در برابر حوادث طبیعی و غیر طبیعی استفاده می کردند. تفنگ نیز یکی از این سلاح هاست که در این چند سال اخیر مورد استفاده قرار گرفته است.

وی افزود: در سال های گذشته افراد شکارچی که با استفاده از سلاح به شکار می پرداختند بسیار مورد توجه بوده اند و همواره از آنها با نیکی و دارای قدرت فراوان یاد می شد.

این فعال حوزه میراث فرهنگی با بیان اینکه استفاده از سلاح گرم مانند تفنگ در حال حاضر نیز به دلیل ضرورت زندگی در طبیعت توسط عشایر مورد استفاده قرار می گیرد، گفت: تیراندازی در مراسم مختلف از سال های بسیار دور با عنوان آئین کتل بندی مطرح بود البته انجام این مراسم به گونه فعلی نبوده و متاسفانه در این زمان تیر اندازی در مراسم عروسی و عزا با بی توجه صورت می گیرد.

گهستونی تصریح کرد: در بسیاری از مراسم که بدون نظم و ترتیب برگزار می شوند افرادی بدون تخصص اقدام به تیراندازی می کنند که این مسئله به هیچ عنوان بر اساس آئین گذشتگان نیست.

»در بسیاری از مراسم که بدون نظم و ترتیب برگزار می شوند افرادی اقدام به تیراندازی می کنند که این مسئله به هیچ عنوان بر اساس آئین گذشتگان نیست.وی عنوان کرد: متاسفانه به دلیل استفاده نادرست از سلاح های گرم بسیاری از مراسم عروسی تبدیل به عزا شده و بسیاری از مراسم عزا نیز کشته داده است.

برخورد جدی با متخلفان

فرمانده نیروی انتظامی استان خوزستان نیز در این خصوص به خبرنگار مهر گفت: استفاده از سلاح های گرم و اقدام به تیراندازی در مراسم عروسی و عزا از نظر قانون جرم تلقی می شود.

محمدرضا اسحاقی تصریح کرد: متاسفانه عدم معرفی مجرم در مراسمی که با تیراندازی حوادث ناگواری در آنها رخ داده یکی از مشکلاتی است که نیروی انتظامی در خصوص این گونه پرونده ها با آن مواجه است.

وی با بیان اینکه در پرونده هايی با این مضمون غالبا به دلیل آشنا بودن هر دو طرف فرد مجرم شناسایی نمی شود و بسیاری از شاهدان نیز اظهارات خود را به درستی مطرح نمی کنند، افزود: در صورت بروز حادثه در چنین مواردی با فرد خاطی بر اساس نص صریح قانون برخورد می شود و گاها زمانی که حادثه ای در اثر تیراندازی در مراسم عروسی و عزا رخ دهد برای فرد مجرم حکم هایي همچون قصاص، پرداخت دیه و زندان در نظر گرفته می شود.

ممنوعیت تیراندازی در مجالس توسط بزرگان طوایف

انجام این رسم در شهرهای کوچک، کم جمعیت و عشایر نشین استان بسیار شایع تر است.

فرماندار مسجدسلیمان در گفتگو با خبرنگار مهر عنوان کرد: فعالیت های بسیاری در شهرستان مسجدسليمان به منظور کاهش حوادث مرگبار در هنگام تیراندازی در مجالس عزا و عروسی صورت گرفته و ما در تلاش هستیم تا مردم را به این باور برسانیم که انجام این مراسم تنها منجر به صدمه دیدن افردا بیگانه و حتی کودکان می شود.

علیرضا گورویی افزود: ما در همین زمینه نشست های مختلفی را با سران طوایف منطقه آغاز کرده ایم. در این جلسات تبعات منفی این رسم نادرست تشریح می شود.

وی با بیان اینکه برنامه نشست با سرای طوایف با اقبال عمومی روبرو شده است، گفت: خوشبختانه در میان چند طایفه بزرگ شهرستان انجام این رسم در مراسم عروسی و عزا ممنوع اعلام شده است. به همین دلیل ما اینگونه نشست ها را ادامه خواهیم داد.

درد دل پدر هستی

در آذر ماه سال جاری در مراسم ختم در یکی از مناطق عشایری مسجدسلیمان، فردی بنا به رسوم طایفه ای، اقدام به تیراندازی هوایی کرد که یکی از تیرها به دختربچه ای به نام «هستی اسدی» اصابت کرد. تیر به کتف این دختر اصابت کرد و خونریزی موجب مرگ او شد.

متاسفانه اتفاقاتی تلخ از این قبیل در حال تکرار شدن هستند پس بهتر است فعالیت های پیشگیرانه و موثری همانند صحبت با سران طوایف هر منطقه صورت بگیرد تا از این پس شاهد عزا شدن مجالس عروسی و کشته دادن در مراسم عزای خود نباشیم.

محمود اسدی پدر هستی اسدی نامه ای را در اختیار رسانه های محلی قرار داده و در آن با همگان «درد دل» کرده و با دخترش، جامعه، ضارب، مسئولان کشور و همکلاسی ها و معلمان هستی سخن گفته است.

»متاسفانه عدم معرفی مجرم در مراسم هایی که با تیراندازی حوادث ناگوار در آنها رخ داده یکی از مشکلاتی است که نیروی انتظامی در خصوص این گونه پرونده ها با آن مواجه استوی در این نامه خطاب به دخترش می نویسد: به روح پاک و معصوم تو، به زندگی قشنگ و سرشار از محبتی که نسبت به همه انسانها داشتی، سوگند خورده ام که اجازه نمی دهم قطره ای از خون پاکت که به دست ها و سینه من و صورت مادرت پاشید، بی نتیجه بماند. دخترم، به آن چشمان نیمه بسته ای که در هنگام مرگ رو به آسمان داشتی سوگند می خورم که نگذارم پدر دیگری نظاره گر چشمان فرزندش در چنین لحظه هایی باشد. فرزندم، به آن سکوت مظلومانه ای که در لحظه مرگ داشتی قسم می خورم که فریادم را به گوش جهانیان برسانم و مظلومیت تو را فریاد بزنم.  هستی جان، به روح پاکت قسم می خورم که تا زنده هستم در از بین بردن چنین خرافاتی تلاش کنم تا از مرگ هستی های دیگر جلوگیری کنم.

پدر هستی در نامه اش عنوان کرده است: از تمام انسانهای شریف و بزرگوار و همه مسئولان، نهادها، سازمانهای حمایتی و حقوقی و سازمانهای طرفدار حقوق کودکان خواهشمندم که این پدر دل سوخته را یاری رسانند و با تدابیر عاجل و با فرهنگ سازی و همکاری های قانونی بساط این رسوم غلط و خرافی را برچینند تا دیگر شاهد حوادثی چنین ناگوار نباشیم.

محمود اسدی همچنین خطاب به فردی مسلحی که اقدام به تیراندازی و مرگ دخترش شده نیز می نویسد: شما جگر گوشه ام را از من گرفتی. زندگی شیرین خانواده ام را به تلخی کشاندی. صدای شیرین و دل نشین هستی را که همیشه نوازشگر گوشم بود، خاموش کردی. محبتش را از روی دوستان و همکلاسی هایش که فقط در برخورد اول شیفته او می شدند از آنها سلب نمودی. چشمان روشنش را که چراغ زندگیم بود خاموش کردی. به چه قیمتی؟! به این قیمت که داری یک رسم غلط را اجرا می کنی آنهم با بی توجهی به جان انسان هایی که آرام و بی صدا در حال حرکت بودند.

وی ادامه می دهد: و شما خانواده و وابستگان ضارب!، در جهت از بین بردن این رسوم خرافاتی و غلط بکوشید که هیچگونه وابستگی به فرهنگ ما ندارد. چنین فرهنگی را از سراسر این سرزمین پاک کنید تا افراد دیگری مثل پسر شما گرفتار بند حبس و قصاص نگردند.

به گزارش خبرنگار مهر، وجود رسوم غلط در میان سنت های تاریخی و پسندیده در میان اقوم مختلف کشور همیشه مشکلاتی را به همراه داشته است که به نظر می رسد باید عقلای هر قوم راهکاری برای از میان بردن این رسم های غلط بیابند و اجازه ندهند سنت های پسندیده و پذیرفته شده ای که از نیاکان به ارث رسیده اینگونه دستمایه اشتباهات شود.

گزارش: فروغ دیلمي

+ نوشته شده در دوشنبه 1 دی1393ساعت 13:10 توسط مجتبی گهستونی |

مطالب قدیمی‌تر